آزمایش LH (هورمون لوتئیناسیون)

این آزمایش چیست؟

آزمایش LH (هورمون لوتئیناسیون) سطح این هورمون را در خون اندازه‌گیری می‌کند. LH هم مانند FSH از غده‌ی هیپوفیز ترشح می‌شود و نقش حیاتی در باروری دارد.

در زنان، افزایش ناگهانی LH در میانه‌ی چرخه باعث تخمک‌گذاری می‌شود. در مردان، LH تولید تستوسترون را در بیضه‌ها تحریک می‌کند. این آزمایش معمولاً همراه با FSH و استرادیول تفسیر می‌شود.

چه زمانی این آزمایش لازم است؟

پزشک معمولاً LH را در موارد زیر تجویز می‌کند:

• بررسی ناباروری در زنان و مردان
• مشخص کردن زمان تخمک‌گذاری برای بارداری
• بی‌نظمی شدید چرخه‌ی قاعدگی
• مشکوک شدن به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)
• علائم یائسگی یا یائسگی زودرس
• بلوغ زودرس یا تأخیری
• در مردان: کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ، ناباروری
• پایش درمان با گنادوتروپین یا IVF

آماده‌سازی پیش از آزمایش

این آزمایش نیاز به ناشتایی ندارد. در زنان در سن باروری، زمان نمونه‌گیری در چرخه‌ی قاعدگی اهمیت دارد؛ معمولاً روز سوم چرخه برای بررسی پایه و میانه‌ی چرخه برای ردیابی تخمک‌گذاری استفاده می‌شود.

اگر داروی هورمونی، قرص ضدبارداری یا داروی القای تخمک‌گذاری مصرف می‌کنید، به آزمایشگاه اطلاع دهید. بیوتین را حداقل ۴۸ ساعت قبل قطع کنید.

تفسیر نتایج

LH بالا

افزایش LH می‌تواند نشانه‌ی نارسایی تخمدان (یائسگی، نارسایی زودرس تخمدان، سندرم ترنر) یا نارسایی بیضه در مردان باشد. در سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، نسبت LH به FSH اغلب بیش از ۲ به ۱ می‌شود که از معیارهای کمکی تشخیص PCOS است.

LH پایین

کاهش LH معمولاً ناشی از اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس است. علل شایع: استرس شدید، کم‌خوری، بی‌اشتهایی عصبی، ورزش حرفه‌ای، تومور هیپوفیز یا هایپوگنادیسم مرکزی.

پیک LH میانه‌ی چرخه

پیک طبیعی LH حدود ۲۴ تا ۳۶ ساعت قبل از تخمک‌گذاری رخ می‌دهد. کیت‌های خانگی پیش‌بینی تخمک‌گذاری (OPK) بر اساس همین پیک کار می‌کنند و برای زوج‌هایی که قصد بارداری دارند مفیدند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

• بی‌نظمی شدید قاعدگی همراه با نسبت LH/FSH بالا: ارزیابی PCOS
• ناباروری بیش از ۱۲ ماه: مراجعه به متخصص ناباروری
• علائم یائسگی زودرس همراه با LH و FSH بالا: مشاوره با متخصص غدد یا زنان
• در مردان: LH غیرطبیعی همراه با تستوسترون پایین نیاز به ارزیابی هایپوگنادیسم دارد

پرسش‌های پرتکرار

فرق LH و FSH چیست؟ FSH باعث رشد فولیکول می‌شود و LH باعث تخمک‌گذاری. هر دو از هیپوفیز ترشح می‌شوند ولی نقش متفاوتی در چرخه‌ی قاعدگی دارند و معمولاً با هم اندازه‌گیری می‌شوند.

آیا کیت‌های تخمک‌گذاری خانگی دقیق هستند؟ کیت‌های ادرار LH را اندازه می‌گیرند و در اکثر زنان دقیق هستند، اما در PCOS نتیجه می‌تواند گمراه‌کننده باشد چون LH پایه بالاست.

نسبت LH/FSH بالا یعنی حتماً PCOS؟ نه. نسبت LH/FSH بالا یک شاخص کمکی است، نه قطعی. تشخیص PCOS نیاز به سونوگرافی، علائم بالینی و آزمایش‌های دیگر دارد.

چه مدت طول می‌کشد تا جواب آماده شود؟ معمولاً ۲ تا ۲۴ ساعت پس از نمونه‌گیری.

محدوده‌ی طبیعی

پارامتر	محدوده	واحد
LH (زنان - فاز فولیکولر)	1.9 - 12.5	mIU/mL
LH (تخمک‌گذاری)	8.7 - 76.3	mIU/mL
LH (یائسگی)	5.0 - 52.3	mIU/mL
LH (مردان)	1.7 - 8.6	mIU/mL

محدوده‌ها بسته به آزمایشگاه و سن متفاوت است. به برگه‌ی نتایج خود رجوع کنید.