آزمایش استرادیول (E2)

این آزمایش چیست؟

آزمایش استرادیول (E2) سطح اصلی‌ترین و فعال‌ترین نوع استروژن بدن را اندازه‌گیری می‌کند. استرادیول عمدتاً در تخمدان‌ها (و مقادیر کمتری در بیضه‌ها و غدد فوق‌کلیه) ساخته می‌شود.

این هورمون نقش کلیدی در رشد سینه‌ها، چرخه‌ی قاعدگی، سلامت استخوان، سلامت قلب و عملکرد مغز دارد. اندازه‌گیری استرادیول معمولاً همراه با FSH و LH انجام می‌شود.

چه زمانی این آزمایش لازم است؟

پزشک معمولاً استرادیول را در موارد زیر تجویز می‌کند:

• بررسی ناباروری و چرخه‌ی قاعدگی
• پایش درمان‌های ناباروری مانند IVF
• علائم یائسگی (گرگرفتگی، خشکی واژن، بی‌خوابی)
• شک به یائسگی زودرس (قبل از ۴۰ سالگی)
• بلوغ زودرس یا تأخیری در کودکان
• پایش هورمون‌درمانی جایگزین (HRT)
• در مردان: بزرگی سینه (ژنیکوماستی)، کاهش میل جنسی
• ارزیابی برخی تومورهای تخمدان یا بیضه

آماده‌سازی پیش از آزمایش

این آزمایش نیاز به ناشتایی ندارد. در زنان در سن باروری، زمان نمونه‌گیری در چرخه‌ی قاعدگی روی نتیجه اثر زیادی دارد و باید توسط پزشک مشخص شود.

اگر قرص ضدبارداری، هورمون‌درمانی، استروژن واژینال یا داروی القای تخمک‌گذاری مصرف می‌کنید، حتماً به آزمایشگاه و پزشک اطلاع دهید. بیوتین را ۴۸ ساعت قبل قطع کنید.

تفسیر نتایج

استرادیول پایین

کاهش استرادیول می‌تواند ناشی از یائسگی، نارسایی زودرس تخمدان، بی‌اشتهایی عصبی، ورزش بیش‌ازحد، اختلال هیپوفیز، سندرم ترنر یا کم‌کاری شدید گناد باشد. علائم شامل قطع قاعدگی، خشکی واژن، گرگرفتگی و کاهش تراکم استخوان است.

استرادیول بالا

افزایش استرادیول می‌تواند به‌علت سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، تومورهای تخمدانی یا فوق‌کلیه، بیماری‌های کبدی، چاقی شدید یا تحریک تخمدان در IVF باشد. در مردان، افزایش استرادیول می‌تواند باعث ژنیکوماستی شود.

استرادیول در دوران یائسگی

در یائسگی، استرادیول معمولاً به زیر ۳۰ pg/mL می‌رسد. این کاهش طبیعی است اما می‌تواند علائم آزاردهنده مانند گرگرفتگی، اختلال خواب و پوکی استخوان ایجاد کند که در صورت شدید بودن قابل درمان است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

• علائم شدید یائسگی که کیفیت زندگی را مختل می‌کند: مشاوره با متخصص زنان
• زیر ۴۰ سال با استرادیول پایین: ارزیابی نارسایی زودرس تخمدان
• مردان با علائم ژنیکوماستی یا کاهش میل جنسی همراه با E2 بالا: مراجعه به متخصص غدد
• در حین IVF نتایج باید توسط متخصص ناباروری تفسیر شود

پرسش‌های پرتکرار

چرا استرادیول من نسبت به دوست‌ام خیلی فرق دارد؟ استرادیول در طول چرخه‌ی قاعدگی به‌شدت نوسان دارد. مقایسه‌ی دو نتیجه فقط در صورتی معتبر است که در روز یکسانی از چرخه گرفته شده باشد.

آیا استرادیول روی استخوان‌ها اثر دارد؟ بله. استرادیول از تحلیل استخوان جلوگیری می‌کند. کاهش طولانی‌مدت آن (به‌ویژه بعد از یائسگی) خطر پوکی استخوان را افزایش می‌دهد.

اگر باردار باشم چه؟ در بارداری، استرادیول به‌طور طبیعی به‌شدت بالا می‌رود (تا چندین هزار pg/mL در سه‌ماهه‌ی سوم) که طبیعی است.

چه مدت طول می‌کشد تا جواب آماده شود؟ معمولاً ۲ تا ۲۴ ساعت پس از نمونه‌گیری.

محدوده‌ی طبیعی

پارامتر	محدوده	واحد
E2 (فاز فولیکولر)	12.5 - 166	pg/mL
E2 (تخمک‌گذاری)	85.8 - 498	pg/mL
E2 (فاز لوتئال)	43.8 - 211	pg/mL
E2 (یائسگی)	< 54.7	pg/mL
E2 (مردان)	7.6 - 42.6	pg/mL

محدوده‌ها بسته به آزمایشگاه و سن متفاوت است. به برگه‌ی نتایج خود رجوع کنید.